De Nieuwe Wereldkaart
Tuesday, November 24th, 2009
Al ruim een jaar werken David Glas en ik aan het project Domino Kosovo; De Nieuwe Wereldkaart. 15 december is het zover, dan lanceren we het eindproduct tijdens een middag in De Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Hoe de kaart eruit gaat zien, blijft tot die tijd strikt geheim.
Het maken van kaarten is geen simpele klus. Waar de gebruikte technieken steeds geavanceerder en accurater worden, zijn veel politieke vraagstukken onopgelost. Zo heet de Perzische Golf in sommige delen van de wereld de Arabische Golf. Ook dichter bij huis zijn er merkwaardige meningsverschillen. Is het nou Den Bosch of ’s Hertogenbosch? En wat is Eurostaete?
Banyan schreef in The Economist van 15 Oktober over eilandjes in Noord-Oost Azië waar Japan, Zuid-Korea, Rusland en China claims op hebben. De verschillende landen hebben The Economist in de loop der jaren lastig gevallen over gepubliceerde kaarten als de namen niet naar hun zin waren. Zo zou het eiland Dokdo (van Zuid-Korea met een claim van Japan) volgens Japan “Takeshima” moeten heten. Zal Japan ook contact hebben gezocht met Google Maps en Bing Maps? Beide geven hetzelfde eiland te zien als je zoekt op Dokdo en Takeshima.
Volgens een brief van Todd Allen in hetzelfde blad een paar weken later zou het probleem kunnen worden opgelost door compleet andere namen te geven aan de aanstootgevende gebieden. Bijvoorbeeld: “Rocky Eyot of No Significant Value”, “Polluted Sea of Calm”, “Islands of Always Hammered by Typhoons” en “It Is Too Cold Here to Care Who Is In Charge”.
Â
De maker van een kaart bepaalt wat er op een kaart te zien is en hoe. Dit gebeurt over het algemeen met een bepaald publiek voor ogen. Een wegenkaart geeft niet dezelfde informatie als een wandelkaart. Minder onschuldig kan ook. De Engelsen gebruikten tijdens de koloniale tijd kaarten met de verspreiding van de tseetseevlieg in Afrika om de Fransen te vertragen. De verspreiding aangegeven op de kaarten klopte wel, maar de kaart gaf geen informatie over de aantallen vliegen. Verder kennen we allemaal de discussies over eurocentrisme van onze wereldkaart met Europa in het midden en relatief te groot afgebeeld. In China of de VS is de kaart anders gecentreerd. Maar de beste illustratie van dit probleem kan ik geven door een scene uit Blackadder aan te halen:
Blackadder: Now, where the hell are we?
George: Well, it’s difficult to say, we appear to have crawled into an area marked with mushrooms.
Blackadder: [patiently] What do those symbols denote?
George:Â Pfff. That we’re in a field of mushrooms?
Blackadder: Lieutenant, that is a military map, it is unlikely to list interesting flora and fungi. Look at the key and you’ll discover that those mushrooms aren’t for picking.
George: Good Lord, you’re quite right sir, it says “mine”. So, these mushrooms must belong to the man who made the map.
Blackadder: Either that, or we’re in the middle of a mine-field.
George: So, he owns the field as well?
In een tijd dat kaarten steeds geavanceerder, toegankelijker en meer gebruikt worden, is het goed om stil te staan bij wie de kaarten maakt en waarom. Het betreft mensenwerk en er worden keuzen gemaakt. Over die keuzes gaat het op 14 december in het KennisCafé (vanaf 20.oo uur) over cartografie met o.a. Henk van Houtum en Ferjan Ormeling, die de VN adviseert over problemen van naamgeving op kaarten. Op 15 december (vanaf 14.30), tijdens de lancering van de wereldkaart in de Koninklijke Schouwburg, zullen Thomas von der Dunk en John Hulsman praten over de (schijn)zekerheden van grenzen en naties die kaarten communiceren.
Wat dit allemaal betekent voor onze Nieuwe Wereldkaart? We zullen tot 15 december moeten wachten om te zien waar Herman van Bostelen mee komt.
Volgens een brief van Todd Allen in hetzelfde blad een paar weken later zou het probleem kunnen worden opgelost door compleet andere namen te geven aan de aanstootgevende gebieden. Bijvoorbeeld: “Rocky Eyot of No Significant Value”, “Polluted Sea of Calm”, “Islands of Always Hammered by Typhoons” en “It Is Too Cold Here to Care Who Is In Charge”.
Â
De maker van een kaart bepaalt wat er op een kaart te zien is en hoe. Dit gebeurt over het algemeen met een bepaald publiek voor ogen. Een wegenkaart geeft niet dezelfde informatie als een wandelkaart. Minder onschuldig kan ook. De Engelsen gebruikten tijdens de koloniale tijd kaarten met de verspreiding van de tseetseevlieg in Afrika om de Fransen te vertragen. De verspreiding aangegeven op de kaarten klopte wel, maar de kaart gaf geen informatie over de aantallen vliegen. Verder kennen we allemaal de discussies over eurocentrisme van onze wereldkaart met Europa in het midden en relatief te groot afgebeeld. In China of de VS is de kaart anders gecentreerd. Maar de beste illustratie van dit probleem kan ik geven door een scene uit Blackadder aan te halen:
Blackadder: Now, where the hell are we?
George: Well, it’s difficult to say, we appear to have crawled into an area marked with mushrooms.
Blackadder: [patiently] What do those symbols denote?
George:Â Pfff. That we’re in a field of mushrooms?
Blackadder: Lieutenant, that is a military map, it is unlikely to list interesting flora and fungi. Look at the key and you’ll discover that those mushrooms aren’t for picking.
George: Good Lord, you’re quite right sir, it says “mine”. So, these mushrooms must belong to the man who made the map.
Blackadder: Either that, or we’re in the middle of a mine-field.
George: So, he owns the field as well?
In een tijd dat kaarten steeds geavanceerder, toegankelijker en meer gebruikt worden, is het goed om stil te staan bij wie de kaarten maakt en waarom. Het betreft mensenwerk en er worden keuzen gemaakt. Over die keuzes gaat het op 14 december in het KennisCafé (vanaf 20.oo uur) over cartografie met o.a. Henk van Houtum en Ferjan Ormeling, die de VN adviseert over problemen van naamgeving op kaarten. Op 15 december (vanaf 14.30), tijdens de lancering van de wereldkaart in de Koninklijke Schouwburg, zullen Thomas von der Dunk en John Hulsman praten over de (schijn)zekerheden van grenzen en naties die kaarten communiceren.
Wat dit allemaal betekent voor onze Nieuwe Wereldkaart? We zullen tot 15 december moeten wachten om te zien waar Herman van Bostelen mee komt.