De recession zou eigenlijk een he-cession moeten heten. Het woord was mij tot nu toe ontgaan, maar op tal van blogs en artikelen is het al een tijd in gebruik. Volgens Reihan Salam in Foreign Policy duidt de naam op het feit dat mannen de daders en slachtoffers zijn van deze recessie.

“The death of macho” van Salam is leuk om te lezen. Hij (ja het is een hij! En nog een conservatief ook!) geeft een nieuw perspectief op al langer bekende feiten. Met De New Deal in de jaren dertig werd uiteraard de economie vlot getrokken. In de ogen van Salam was het echter vooral bedoeld om mannelijke banen te redden, zodat de traditionele rol van de man als broodwinner door kon gaan. De huidige stimuleringspaketten zijn anders. Deze zijn niet meer gericht op sectoren waarin vooral mannen actief zijn, maar ook op sectoren met vrouwen. Zeker in de VS gaat dit op, met veel aandacht voor onderwijs en gezondheidszorg.

Salam denkt daarom dat in het Westen met deze recessie de blijvende doorbraak naar een gender gelijkwaardige samenleving tot stand komt. Hij sluit niet uit dat mannen zich daar nog tegen zullen verzetten (ik denk dan aan taferelen als in deze Bavaria reclame). Maar in de Westerse wereld gaat het gebeuren.

Dit in tegenstelling tot andere landen waar mannen geen middel schuwen om hun positie te behouden. Salam wijst bijvoorbeeld op het Chinese stimuleringspakket dat vol zit met maatregelen om de man aan het werk te houden. Een ander voorbeeld in het artikel is Rusland. Met de Russische man is het slecht gesteld. Levensverwachting, gezondheid, werkloosheid, in alles leidt de Russische man een kwijnend bestaan. Behalve in het Kremlin. Het beleid vanuit Moskou draait om mannen. Juist vrouwen worden gemarginaliseerd. Het hele imago van het land is gericht om masculiniteit. Vandaar die foto’s van President Poetin. De Rus is de echte Bavaria man.

Zoals wel vaker met dit soort artikelen legt Salam iets teveel intentie in het handelen van de man. Er is geen sprake van een mannelijk complot. Als beleidsmakers blanke mannen zijn, dan is het beleid ook al snel gunstig voor blanke mannen. Dat heeft meer te maken met blinde vlekken dan kwaardaardige intenties. Maar dat maakt zijn conclusie - gender als het geopolitieke, en mogelijke gewelddadige, strijdpunt van deze eeuw - voor mij juist waarschijnlijker.

Aan de ene kant van de arena staan Westerse landen geleid door vrouwen en mannen. Dit zijn dus niet feminiene landen - gelijkwaardig! -, dus laten we voor het gemak spreken van androgyn. Aan de andere kant staan de masculiene landen. Die scheidslijn is wellicht al langer te zien, met een aantal Europese landen als androgyne voorbeelden en Rusland als het masculiene voorbeeld. De VS zal zich in het rijtje van androgyne landen scharen onder Obama, na een periode van hoog masculiniteit onder Bush. Ik weet wel dat het in de androgyne landen prettiger vertoeven zal zijn. Maar als het op geopolitiek aankomt (ouderwetse belangenverdediging en machtsprojectie), denk ik dat de masculiene landen beter af zijn. Die dood van macho wordt door Salam wellicht wat prematuur vastgesteld.

Los van al deze mondiale ontwikkelingen, stelt het mij vooral voor een persoonlijk dilemma. Ik was namelijk nou net bezig meer macho te worden.

Elke dag steek ik met de pont het Noordzeekanaal over, van Zaandam naar het Westelijk Havengebied. Ik tel de schepen die voorbijkomen en hoop dat het er veel zijn als teken dat de economische crisis afneemt. Ik heb zelfs de schipper van de pont willen vragen om elk uur alle schepen te turven en om zo een eventuele opleving ruim voor het CPB te kunnen voorspellen.

Dat soort scheepvaartdata wordt natuurlijk allang bijgehouden. The Baltic Exchange rapporteert regelmatig hoe het zeetransport er wereldwijd bijligt. En, jawel, het neemt weer toe!

Helaas komt de stijging vooral door grondstoffentransport naar China. Daar zie ik niets van op het Noordzeekanaal. En die toenemende vraag naar grondstoffen met bijbehorden prijsstijgingen kan het economisch herstel bij ons nog flink dwarsbomen.

Ik houd mijn ogen open voor (nog) minder schepen.

Begin april stond in The Economist Neuroscience and Social deprivation. Mensen die opgroeien in armoede blijven het ook later in hun leven slecht doen, ongeacht politiek systeem of mooie beleidsplannen gebaseerd op weer nieuw sociologisch onderzoek. Nieuw onderzoek naar hersenactiveit toont echter aan dat opgroeien in armoede tot stressvolle omstandigheden leiden die het korte termijn geheugen beïnvloeden. Kinderen opgegroeid in armoede kunnen slechter informatie opslaan voor korte termijn gebruik dan kinderen uit de middenklasse.

Een paar weken later las ik een ander artikel, Brain Gain in de The New Yorker. Dit verhaal gaat over het gebruik van neuroenhancers met name onder studenten in de VS om prestaties te verbeteren. De drugs dragen vooral bij aan langer geconcentreerd blijven en daardoor meer aan kunnen op een dag. Zo kun je er wel best vijf papers meeschrijven, al moet je niet je beste werk verwachten, want je creatieviteit neemt niet toe. Maar dat hoeft misschien ook niet in ons tijdsgewricht, want de meeste werkgevers willen harde werkers, die vooral op tijd leveren. “Every time has its own drug”.

Wat mij echter het meest bij bleef, is dat drugs als Adderall het korte termijn geheugen stimuleren, de mogelijkheid om informatie op te slaan en op korte termijn weer te gebruiken. Wanneer dit geheugen al goed functioneert is het effect van de drugs beduidend minder. Mensen met een slecht functionerend korte termijn geheugen hebben de meeste profijt van het gebruik van de drugs. Oftewel, The End of Poverty bereiken we niet door miljarden aan arme landen te geven, maar door massaal Adderall aan armen te verstrekken.

Adderall, voor duurzame nivellering.

Dit is een oud bericht, oorspronkelijk geplaatst op 23 februari.

Gisteren riep ik al één en ander over hoe ik denk dat er bezuinigd moet worden. In het toekomstplan van het kabinet moet ook één en ander staan over de economie moet worden georganiseerd. Ik denk bijvoorbeeld zeker niet dat het kapitalisme dood is. En dat vind ik prima. Maar er zijn wel een hoop dingen die anders moeten, en dan heb ik het niet eens over duurzaamheid. Het is met name die aandeelhouderscultuur, waarin bedrijven nauwelijks nog risico’s durven te nemen en winsten non stop worden afgeroomd; daar moet een einde aankomen.

Daarover moet nu eens een goed debat worden gevoerd, in plaats van dat suffe morele gedoe over beloningen voor bankiers (excessen zoals vorig jaar in de VS daargelaten).

Hier een interessant verhaal van Umair Hague op een blog bij Harvard Business.

Dit is een oud bericht. Oorspronkelijk geplaatst op 22 februari, toen het kabinet nog aan het praten was over hoe om te gaan met de crisis.

Terwijl het kabinet zich nog wat langer buigt over het stimuleringspakket, kan ik speculeren over wat ik zou doen. Hier komt het:

In 2009 en 2010 wordt er niet bezuinigd.

• In totaal wordt er in 2009 en 2010 ongeveer 40 miljard geïnvesteerd.
• Ongeveer 10 miljard bestaat uit vervroegde infrastructuur projecten.
• 10 miljard bestaat uit lastenverlichtingen die vooral werkgevers ten goede komen, bijvoorbeeld minder sociale premieafdracht. Deze maatregel geldt voor maximaal twee jaar.
• De overige 20 miljard wordt gestoken in innovatie en verduurzaming van economie. Dit laatste niet alleen vanuit een groen motief; de commerciële waarde van de beslissing is van cruciaal belang. Tenslotte moeten de investeringen gaan bijdragen aan grote economische groei vanaf 2011. Zo moeten sectoren waarin Nederland goed is en voorop loopt, de meeste aandacht krijgen (transport!).

Dit jaar worden alle beslissingen genomen over de bezuinigingen die gaan plaatsvinden vanaf 2011. De overheidsfinanciën moeten zo snel mogelijk naar een overschot worden gebracht van tenminste twee procent om de schade in te lopen van deze jaren in te lopen. Uiteraard moet het bedachtzaam gebeuren om nieuwe groei niet te stoppen. Alles moet hierbij ter discussie staan, zoals:

• Meer defensie via Europa en daarom kunnen bezuinigen;
• Bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking;
• Bezuinigen op de publieke omroep;
• Pensioengerechtigde leeftijd verhogen;
• Hypotheekaftrek afschaffen en veranderen in een maatregel waardoor een koophuis voor een grotere groep mensen bereikbaar is, gekoppeld aan inkomen.

Hebben jullie suggesties? Zet het hieronder!