Klimaatfanaten
Gisteren 1 september heb ik een debat bijgewoond. Gewoon als bezoeker. Over klimaatverandering. En ik vond het verschrikkelijk. Dat lag niet aan de organisatie, maar aan de zaal vol met zwaar verontwaardigde mensen. De één na de ander hield een “het-is-vijf-voor-twaalf” pleidooi. Daarna hielden ze zeer geëmotioneerd een journalist en een wetenschapper voor, dat beide heren veel te weinig doen om klimaatverandering te voorkomen.
Journalist Paul Luttikhuis van het NRC heeft zijn eigen blog over klimaatverandering en is daarmee één van de weinige journalisten die regelmatig en gedegen bericht over klimaatverandering. Toch werd zijn integriteit in twijfel getrokken. “Heeft u kinderen? Als u over twintig jaar terugkijkt, kunt u dan tegen hen zeggen: ‘Papa heeft er alles aan gedaan om klimaatverandering te voorkomen’?”.
De wetenschapper Rob van Dorland van het KNMI had het ook niet makkelijk. Hij mocht zich van het publiek niet verschuilen achter ‘onzekerheid’ in de wetenschap. Hij moest overgaan tot actie. Zijn antwoord dat wetenschappers daar niet voor zijn, kon op weinig begrip rekenen. “Je bent toch mens! Dit gaat ons allemaal aan!” Helaas voor de zaal en gelukkig voor ons, moeten de beslissingen door politici worden genomen. Die politici durven alleen niet, met als gevolg dat wetenschappers onder druk worden gezet om met bewijzen te komen. Daarmee komt de geloofwaardigheid van klimaatwetenschap in het geding (wetenschappelijk bewijs op bestelling). Maar als het aan de zaal lag, zouden de woorden wetenschapper, activisit en politicus synoniemen van elkaar worden.
De spreker waar de bijeenkomst om te doen was, Mark Lynas (auteur van het boek Six Degrees), kwam maar weinig aan het woord. Hij kwam met een paar interessante dingen. Over klimaatsceptici zei hij, dat deze klimaatverandering ontkennen uit ideologisch oogpunt. De sceptici zien ‘environmentalism’ als de grootste bedreiging voor liberaal kapitalisme sinds het communisme. Ik denk dat Mark daar gelijk in heeft. De Nederlandse klimaat scepticus Hans Labohm heeft geschreven dat de milieubeweging “the road to serfdom”, titel van boek van liberaal boegbeeld Von Hayek, dichter bij brengt.
Als ik met één gevoel uit de bijeenkomst van gisteren ben gekomen, dan is het niet dat klimaatverandering ons de grootste rampen gaat brengen, maar dat de klimaatsceptici groot gelijk hebben! Bij vlagen vond ik de mensen in de zaal een stelletje extremistische engerds die niet konden wachten om de vrijheden van andere mensen in de wereld in te perken.
Maar ik ben helemaal geen fan van klimaatsceptici. Ze weigeren tenslotte wetenschappelijke inzichten te accepteren, omdat het ideologisch even niet uitkomt. Daarmee zijn ze net zo erg als de klimaatfanaten van gisteren. Als ik thuis de column van Jeremy Clarkson in de Top Gear van september 2009 lees over plannen in Engeland om het ontkennen van klimaatverandering strafbaar te stellen, dan vind ik dat een heel goed idee. Maar alleen samen met een wet die het klimaatfanaten ook verbiedt hun mond open te trekken. En als beide kampen hun klep houden, misschien dat dan eindelijk een echt en open gesprek mogelijk is over wat te doen om klimaatverandering te voorkomen. Op zo’n manier dat ik straks gewoon in een dikke auto kan rijden, omdat ik dat wil.
Tags: angst, Hans Labohm, Jeremy Clarkson, Klimaatfanaten, Klimaatverandering, Mark Lynas, Overbetrokken, Paul Luttikhuis, Rob van Dorland, Vrijheid

September 9th, 2009 at 1:07 pm
“Journalist Paul Luttikhuis van het NRC heeft zijn eigen blog over klimaatverandering en is daarmee één van de weinige journalisten die regelmatig en gedegen bericht over klimaatverandering. ”
Lees je de reacties ook wel eens die worden gegeven op zijn blogs? De een na de andere blog wordt afgefakkeld met zeer gedegen argumentatie. In plaats van een open debat het debat aan te gaan met de reageerders, houdt Luttikhuis zich Oostindisch doof.
“Ze weigeren tenslotte wetenschappelijke inzichten te accepteren, omdat het ideologisch even niet uitkomt.”
Skepticisme is geen ideologie. Wetenschappelijk scepticisme: men onderzoekt of de beweringen van anderen de toets van de wetenschappelijke methode kunnen doorstaan dat wil zeggen herhaalbaar en falsificeerbaar zijn.
Niks anders dan de propperiaanse methode.
September 9th, 2009 at 1:29 pm
Persoonlijk sta ik sceptisch tegenover het bestaan van kabouters. Moet dat ook verboden worden?
Klimaatverandering wordt niet door sceptici in twijfel getrokken, wel de (overheersende) rol van antropogene invloeden.
September 9th, 2009 at 3:59 pm
“Maar alleen samen met een wet die het klimaatfanaten ook verbiedt hun mond open te trekken. En als beide kampen hun klep houden, misschien dat dan eindelijk een echt en open gesprek mogelijk is over wat te doen om klimaatverandering te voorkomen.” Zo’n Orwelliaanse oplossing is hopelijk niet serieus bedoeld.
Maar constructief is het emotionele geschreeuw van beide zijden natuurlijk niet. Een middenweg is er volgens mij echter ook niet. Om je mening te vormen over dit complexe onderwerp moet je, tenzij je een geniale allround klimatoloog bent, af en toe kant kiezen; welke informatie je vertrouwt en van wie. Ook al heb je bij beide kampen je twijfels. Even zwart-wit gezegd: vertrouw je Labohm of Lynas, De Dagelijkse Standaard of Real Climate, Greenpeace of Exxon, of in de VS (waar publicisten als Labohm veel inspiratie vandaan halen) FOX of Democracy Now, Glenn Beck of Van Jones? En daar moet je dan maar weer je consequenties uit trekken. De belangen zijn groot, de inzet is hoog: een leefbare toekomst vs behoud van de status quo.
September 9th, 2009 at 8:36 pm
@ T2000. Natuurlijk heb ik die reacties ook gezien. Ga er maar aanstaan als journalist. Schrijf je het één en jullie vallen over hem heen. Praat je in De Balie en dan staat er een lading woedende klimaatfanaten te wachten. Ik heb alleen maar bewondering voor hem gekregen.
September 9th, 2009 at 8:39 pm
@ Jepe Het ontkennen van het bestaan van kabouters is natuurlijk volstrekt onzinnig en moet zeker verboden worden. Ken je trouwens het gedicht van Jules Deelder?
September 9th, 2009 at 8:43 pm
@Luther Nee, inderdaad niet serieus bedoeld. Ik houd van mijn vrijheid, daarom vind ik klimaatfanaten eng. Ik zal de vrijheid van anderen niet inperken. Hieronder een stukje dat ik net bij Hans heb gepost http://www.dagelijksestandaard.nl/2009/09/09/wilbur-perlot-over-klimaatfanaten-in-de-balie/
“Even over de hele laatste alinea van mijn post. Die zit vol met semi-serieuze opmerkingen. Zo haal ik expres TopGear aan(hoeveel klimaataanhangers ken je die dat blad een warm hart toedragen. En ja, het gebruiken van warm doe ik hier bewust), het noemen van de dikke auto (waar ik niet rijd, maar wel ik wel in willen kunnen rijden als ik daar zin in heb), het voorstellen van een wet om mensen de mond te snoeren, het is niet echt serieus mensen.
Wel is het bedoeld om aan te geven hoe de discussie volledig verzand in twee kampen die allebei heel hard roepen dat ze gelijk hebben en ook nog heel hard roepen dat zij minder aandacht krijgen dan de ander. Dat is dan ook mijn werk: bijdragen aan en analyseren van maatschappelijk debat.”
Dat geef je natuurlijk ook zelf aan. Maar of de enige oplossing is op partij te kiezen? Dat weet ik niet hoor.
September 9th, 2009 at 8:44 pm
@ Wilbur
Je schreef:
“Praat je in De Balie en dan staat er een lading woedende klimaatfanaten te wachten.”
Dat krijg je als je de doos van Pandora opent. Eigen schuld, dikke bult.
September 9th, 2009 at 8:46 pm
@Wilbur
Nee, ik ken het betreffende gedicht niet, ik ben een en al oog.
September 9th, 2009 at 8:46 pm
Hoe heeft Paul die doos geopend?
September 9th, 2009 at 8:50 pm
@Jepe. Ik ben even aan het zoeken geweest, maar heb het niet digitaal gevonden. De strekking is dat mensen wat Deelder betreft alles mogen geloven, ook in kabouters, als ze hem maar met rust laten. Maar dan veel grappiger en beter opgeschreven.
September 9th, 2009 at 9:06 pm
@ Wilbur
Bedankt voor je zoeken, misschien stuit ik er zelf wel op.
Nu over Luttikhuis:
Het is niet zozeer Paul die deze doos geopend heeft, het is de verdienste van alle alarmisten. Je kan niet ongestraft het Armageddon profeteren zonder dat dit tot publieke reacties leidt.
Hier een best wel lang verhaal, maar m.i. de moeite van het lezen waard:
http://www.azure.org.il/article.php?id=504
Essentieel fragment:
“Panic is not only a cheap and somewhat dishonorable way of motivating people. It is also a dangerous one. Fear, especially irrational fear, can be easily harnessed for nefarious purposes, as the history of the totalitarian regimes of the twentieth century amply demonstrates. People in the grip of apocalyptic terror are quite often willing to take extreme measures in order to prevent or even hasten the end they are certain is coming. The enthusiasm generated by catastrophic thinking can motivate people to do good, but it can just as easily give license to evil.”
September 9th, 2009 at 9:13 pm
Ik vind het moeilijk om Paul als een profeet te beschouwen van Armageddon. Maar ik kan me erg goed vinden in het fragment dat je aanhaalt. Zal de rest eens goed bekijken.
September 10th, 2009 at 11:06 am
@Wilbur
Wat ik bezwaarlijk vind aan je blog is de wijze waarop je het klimaatdebat opdeelt in twee groepen mensen, die volgens jou vanuit een emotie tegen elkaar strijden.
Volgens mij is het juist een strijd om het weten en niet om het gelijk.
Jij neemt dan ook nog een zogenaamde objectieve houding aan door te suggereren dat de waarheid in het midden van deze twee groepen ligt.
Veel logischer zou zijn dat je partij kiest voor degene die het wetenschappelijk het beste doet. Die partij benadert de waarheid het dichtst en de waarheid is per definitie objectief.
September 14th, 2009 at 3:54 pm
Wat een lastige discussie in deze draad. Ik ben op dit moment ook in discussie met klimaatscepticus Arthur Rörsch. Het is bizar zoals de meningen op al dan niet wetenschappelijke gronden uiteenlopen.
Ook ik ben bij de discussie in de Balie geweest. Ook dat was een lastige middag, en een lastige discussie, ook omdat die op verschillende niveaus werd gevoerd. Maar over het algemeen werd geprobeerd om op serieuze wijze over het klimaatprobleem te spreken. Om de deelnemers in deze zaal weg te zetten als klimaatfanatici vind ik eerlijk gezegd ongehoord. (Er waren overigens ook enkele klimaatsceptici in de zaal.)
Wel zijn veel mensen, ook deelnemers van het debat in de Balie, bezorgd. En hebben werkelijk het gevoel dat het 23:58 is. De voorspellingen werden al gedaan door de Club van Rome in 1972. En sindsdien is er eigenlijk niets gebeurd. Dat is toch ook om radeloos van te worden?
De positie van de pers is lastig. Op de terugreis heb ik toevallig gesproken met Paul Luttikhuis, en ik moet zeggen dat ik waardering kan opbrengen voor zijn positie in het debat. Uiteindelijk moet het debat, gevoed met wetenschappelijke argumenten, door het publiek en de politiek worden gevoerd.
September 14th, 2009 at 9:03 pm
@T2000 De waarheid ligt niet in het midden. Dat spreekwoord zou moeten worden afgeschaft. En ik heb dat ook zeker niet beweerd. Het gelijk ligt echter wel degelijk in het midden. Je schrijft dat het een strijd is om het weten, maar helaas is dat niet waar.
Het is voor mij wel interessant om te zien dat je schrijft dat het niet een strijd tussen twee partijen, terwijl je daarna je eigen weten als superieur ziet dan dat van een andere groep. Je schrijft trouwens niet superieur, maar objectief. En je weet toch net zo goed als ik dat die groep met de hand op het hard en met alle oprechtheid zal zeggen dat zij de meest objectieve wetenschap achter zich heeft.
Waarom is het logisch om partij te kiezen (er zijn dus wel partijen?)? Het is nooit logisch om partij te kiezen, volgens mij. Maar dat kan ook een defect zijn in mijn opvoeding. Ik heb altijd de neiging om niet bij een partij te horen.
Tot slot probeer ik niet een zogenaamde objectieve houding aan te nemen over het onderwerp. Mijn houding heeft te maken met het maatschappelijke debat en de problemen daarbinnen. Als twee kanten de waarheid claimen, dan zal het maatschappelijk debat weinig verder komen dan een loopgravenoorlog. Ik kan mijn mening er wel bij gooien, zogenaamd in het midden, maar er zijn andere mensen, slimmer en met meer kennis, die dat al gedaan hebben. Die van mij zal daarbinnen niets uitmaken.
Partijen kritisch ondervragen en kijken of we het een stap verder kunnen brengen, dat is voor mij de meest logische stap.
September 14th, 2009 at 9:31 pm
@ Quintijn Leuk dat je bijdrage hebt geleverd. Vooral omdat het een ander geluid is dan de reacties tot nu toe en omdat je in de zaal was. Ik heb trouwens maar 1 klimaatscepticus getelt, toen de vraag werd gesteld. Maar misschien dat de rest de hand niet op durfde te steken.
Want hoewel jij het misschien ongehoord vindt om mensen in de zaal weg te zetten als klimaatfanaten, kan ik je verzekeren dat het vrij mild is gezien het feit dat er mensen zaten die er geen moment voor terug zouden deinzen hun klimaatgelijk op te leggen aan anderen. De houding van mensen in die zaal richting de sprekers op dat podium, dat vond ik nou ongehoord.
Zelfs als het 23.58 is en mensen willen het niet geloven of niet luisteren, dan is dat hen goed recht. Het is ook hun leven en hun verantwoordelijkheid. Om mensen dan alleen maar te wijzen op hoe fout ze zijn, daarvan gaan ze echt niet luisteren. Die realiteit (de realiteit van crisis, beperkte economische middelen voor de overheid en burgers die zich over heel veel druk maken, maar niet het klimaat) ontbrak niet alleen tijdens het debat op 1 september, de legitimiteit ervan werd eigenlijk zelfs ontkent.
Een interessante vraag is trouwens of ons democratisch systeem eigenlijk wel in staat is om besluiten te nemen voor een mondiale crisis als klimaatverandering. Kan een democratie met een overheid gekozen door een bevolking om hun belangen te dienen wel 50 jaar vooruit kijken en offers vragen voor iets dat relatief zo ver weg ligt en dan ook nog 6 miljard andere mensen dient? Ik weet ieg niet hoe dat dan zou moeten. En als je dat met me eens bent, wat kun je dan nog doen, als het 23:58 is? Hoe ver ben jij bereid te gaan in het oplossen van de crisis? Ik zal mijn antwoord vast geven: ik ga het liefst ten onder in vrijheid dan de vrijheid op te geven. Al ontslaat dat niemand, ook mij niet, binnen mijn verantwoordelijkheid, bij te dragen aan een oplossing.
Het aanhalen van de Club van Rome vind ik trouwens grappig. Claimen dat het al geroepen wordt sinds 1972 en er wordt maar niets gedaan en meteen ook zeggen dat het 23:58, kan maar tot één vraag leiden: “hoe laat was het 37 jaar geleden?” En wat schreef de Club eigenlijk over klimaatverandering?
September 16th, 2009 at 5:07 pm
@wilbur, van onder naar boven:
—de Club van Rome: Dat is inderdaad grappig, want die schreven in 1972 nog niet over klimaat. Maar naar mijn idee is naast het klimaatprobleem ook een energie en grondstoffenprobleem, een bevolkingsprobleem, een waterprobleem, een afvalprobleem die in dezelfde richting wijzen als het klimaatprobleem: we moeten met zijn allen (liefst minder mensen) minder consumeren. Dat was de conclusie van de Club van Rome, en die conclusie is helaas nog steeds maar al te waar. Te grote consumptie leidt tot dit alles, en daarmee ook tot een klimaatprobleem. Natuurlijk is 23:55 of 23:58 slechts een symbool. Het moet wel heel raar lopen wil iemand het als 00:05 benoemen.
—Democratisch systeem: iedereen zal het er onderhand mij eens zijn dat vrijheid zover kan gaan dat anderen er niet mee geschaad worden. Dat is ook al een heel oud criterium van vrijheid overigens, toch? In ons democratische systeem zal bewustzijn onder de bevolking parallel moeten lopen met meningen van politiek. Maar dat is geen reden om niet zowel aan het bewustzijn van de bevolking als aan meningen in de politiek te doen wat mogelijk is, als je overtuigd bent van de noodzaak ertoe.
“Die realiteit”: de realiteit van crisis en beperkte economische middelen is er maar één. De realiteit van “overshoot” (volgens het model van de ecologische voetafdruk gebruiken we bijna 40% meer dan de aarde duurzaam op kan brengen) is een andere, waar we met grote urgentie op zouden moeten wijzen. Maar hoe dat mensen aan hun verstand te praten weet ik ook niet.
Klimaatgelijk: als ik daar de verantwoordelijke positie voor zou hebben, dan zou ik vergaande milieubesparende maatregelen opleggen.
Vriendelijke groet, Quintijn
September 18th, 2009 at 12:33 pm
Jeremy Clarkson over Global Warming:
“The Top Gear presenter, a self confessed libertarian, has made a name by promoting speed and antagonising environmentalists. “What’s wrong with global warming? We might lose Holland but there are other places to go on holiday,” he wrote once in the Sun.”
Zijn skeptische houding leverde hem 6 zakken paardenmest op:
http://www.guardian.co.uk/environment/2009/sep/17/jeremy-clarkson-horse-manure-protest