Onlangs woonde ik in De Balie het debat ‘De toekomst van de kunstkritiek in de dagbladpers’ bij. Een avond waarbij de vraag centraal stond hoe kunstkritiek kan overleven in de huidige dagbladen. Advertentieinkomsten lopen terug, en dat geldt al helemaal voor de kunstkaterns. Immers, adverteerders willen voor geen goud op die pagina’s staan. Ze worden blijkbaar slecht gelezen.
Na verloop van tijd vroeg filosoof en criticus Maarten Doorman, die in het publiek zat, aan de aanwezige panelleden of zij het belang van een degelijk kunstkatern met dito kritiek kunnen beschrijven. Kortom, waarom kunst?
Tot op grote hoogte is deze vraag blijkbaar niet im frage. Zo begon Job Woudt van het Financieel Dagblad enorm te stotteren bij deze vraag. ‘Het hoort er gewoon bij’, was de strekking van zijn antwoord.
Raymond van den Boogaard maakte het helemaal bont door te stellen dat het Bildungskunst voor de mens is. Hij vond dat een beetje mens nu eenmaal van kunst moet houden. Waarom? Omdat dat zo is.
Het is vreemd en stuitend dat de vraag ‘waarom kunst’ zo moeilijk te beantwoorden valt en dat deze eigenlijk niet gesteld mag worden. Vooral in tijden dat kunst niet populair is en vooral wordt gezien als een speeltje van links, moet hier weer opnieuw over gedacht worden.

En antwoord kan zijn dat de kracht van kunst is dat het geen enkel belang dient of heeft. In een wereld waar alles draait om tal van belangen (wie heeft de beste publicatie, wie is politiek-gezien aan zet, what about the money), bevindt kunst zich in spleten en kieren als een belangeloos product. Daarom is het fijn zo nu en dan naar musea te gaan. Plekken waar de financiele molen even stil staat, in tegenstelling tot ander vermaak zoals het bezoeken van Blockbusters in Bioscopen.
Mijn collega Eric Kluitenberg beschrijft kunst als een restproduct van het industriele tijdperk. Doordat men ging verdienen bleven middelen om kunst te maken aan de strijdstok hangen.
Kortom, neem kunst niet als vanzelfsprekend aan, maar blijf nadenken over het waarom.