Archive for July, 2009

Kill ‘Em All!



Wednesday, July 22nd, 2009

killerspieler

De Duitse overheid wil zogehete Killerspiele aan banden leggen. Dit zijn games waarin de hoofdpersonage vooral moet moorden. Hier volgde een overweldigend protest van gamers op. Niet zo vreemd, want voor een gamer is een online petitie nooit meer dan een halve muisklik ver weg.
De discussie is voor Duitsland meer dan actueel. Het aantal publieke schietpartijen op scholen neemt toe (door de Amerikanen zo mooi rampage killing genoemd). Voor  veel mensen is de eerste relevante vraag wat de dader in zijn vrije tijd deed: speelde hij soms de computergame Halflife of Counterstrike, was hij verslaaft aan de uiterst gewelddadige en plastische horrorfilmcyclus Saw?
Wat mij stoort in deze discussies is dat het onderscheid tussen correlatie en causaal verband nooit meer gemaakt wordt. Een correlatie is een samenhang. Dit betekent dat het spelen van spellen en het moorden op schoolplein iets met elkaar te maken hebben. Met de nadruk op iets.
Dit is natuurlijk onmiskenbaar waar. De hele wereld is een beetje ziek. Dit creeert zieke spellenmakers en mensen met losse handjes. De kans is groot dat deze twee zaken los van elkaar ontstaan, maar elkaar wel ergens hartstochtelijk in de armen vallen.
Het een is dus niet het gevolg van het ander, nee, het zijn beide producten van de hypermoderne tijd. Een causaal verband daarentegen gaat over een oorzaak-gevolg patroon. Dit is veel lastiger aan te tonen. 
 
Toch is de entertainmentindustrie niet helemaal vrij te pleiten. Het totale aanbod aan populaire cultuur creeert morele kaders bij jonge mensen. Ik geef toe dat zelfs mijn morele kader zich tot op zekere hoogte heeft gevormd door het aanschouwen van een hoop fictie. Films en games zijn de moralitische sprookjes en parabellen van vandaag de dag.
Verschil met mijn tijd is  dat een soort van moreel-ethisch kader lijkt te ontbreken. In de jaren 80, het moment waarin games en films groot werden bij het publiek, was er altijd sprake van een soort van rechtvaardiging. Hoe simplistisch dan ook, hoofdpersonages hadden in die tijd een nobel doel. De schutter uit Wolfenstein 3D moest vechten tegen herboren Nazi’s, Charles Bronson tegen gemene verkrachters, Jean-Claude van Damme tegen corrupte agenten: het geweld viel binnen een goed-slecht-kader. De held overwon altijd. Moraal van het verhaal: de held maakt geen onschuldige slachtoffers.
Vandaag de dag is dit anders. Jigsaw uit de SAW-serie moordt voor zijn lol. Bij voorkeur zijn het onschuldige burgers die het moeten ontgelden. En in Carmageddon, Manhunt en GTA is het vooral leuk argeloze voorbijgangers overhoop te schieten of rijden. Als je dit soort vermaak maar voldoende tot je neemt als kind, moet de goed-slecht-balans wel verdwijnen. Wat uiteindelijk overblijft, is een wereld vol anarchie en geweld, want ingrijpen en sturing is natuurlijk censuur.
Er rest ons dan niets dan onverschilligheid.